close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • POLONIA W BAWARII I BADENII-WIRTEMBERGII

  •  

     

    Ludwik Włodek. Pierwszy polski konsul w Bawarii

     

    W maju 1920 roku otwarto w Monachium Konsulat Polski, a jego pierwszym konsulem został Ludwik Włodek. Stanowisko pierwszego konsula generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Bawarii, Badenii-Wirtembergii i księstwie Hessen-Darmstadt wieńczyło dotychczasową wieloletnią działalność tego popularnego polityka, naukowca i publicysty. Jego niełatwa praca dyplomatyczna w Monachium po I wojnie światowej trwała krótko, jedynie dwa lata. 21 lipca 1922 roku zmarłego Ludwika Włodka żegnano z wielkimi honorami na monachijskim cmentarzu Waldfriedhof. W ciszy gorącego lipcowego dnia słychać było dźwięki hymnu narodowego i stukot grudek ziemi uderzających o wieko trumny.

     

    Smierć konsula nie przyszła nagle. Późnym latem 1921 roku odezwała się zaleczona, jak się wydawało, gruźlica. Pobyt w sanatorium w Bad Reichenhall nie przyniósł poprawy. W maju 1922 roku został przewieziony do szpitala Czerwonego Krzyża w Monachium przy ulicy Nymphenburger Strasse, gdzie zmarł. Miejsce grobu konsula na cmentarzu znaleźć można dzisiaj pod numerem 173 W 13, grób jego jednak już nie istnieje.

    Ludwik Włodek urodził się w 1869 roku w Niestumiu koło Ciechanowa, studiował na wydziale filozoficzno-historycznym we Lwowie, Zurychu i Genewie, które ukończył w 1894 roku. Już podczas studiów był bardzo zaangażowany w prace polskich towarzystw młodzieżowych i związków wychodźstwa, a także współpracował z Muzeum Polskim w Rapperswil. Zaprzyjaźnił się tutaj ze Stefanem Żeromskim, który pracował w Muzeum jako bibliotekarz. To właśnie Stefan Żeromski jeszcze w Rapperswil zwrócił uwagę konsula Włodka na twórczość Bolesława Prusa. Zafascynowany pisarzem konsul znał na pamięć całe stronice z dzieł Prusa, zwłaszcza z Lalki, i chętnie je cytował w gronie przyjaciół. W roku 1918 opublikował pierwszą w Polsce obszerną monografię o jego twórczości. W jednym z listów Stefan Żeromski tak pisze o przyszłym konsulu: „Znany jest z bezgranicznej uczynności, ze szlachetności i, co stanowi ogromną zaletę, z istotnej dystynkcji i znajomości form życia.”

     

    Po powrocie do kraju w 1895 roku Ludwik Włodek współpracował jako dziennikarz i publicysta z warszawskimi tygodnikami polityczno-literackimi: Głos, Wiek, Gazeta Polska. Jako korespondent Tygodnika Ilustrowanego przebywał w Stanach Zjednoczonych, później we Francji, Brazylii i Skandynawii. W czasie rozlicznych wojaży najbardziej interesowało go życie emigracji polskiej. Na zlecenie kilku towarzystw rolniczych podjął podróż do Brazylii, podczas której prowadził badania istniejących kolonii polskich w tym kraju oraz  przydatność stanu Parana dla osadników polskich. Korespondencja z tej podróży ukazała się później w formie książkowej: W Paranie polskiej. Wrażenia i szkice z podróży.

     

    Ludwik Włodek już w czasie studiów był politycznie związany ze Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym i partii tej pozostał wierny. Za udział w działalności konspiracyjnej został w roku 1898 aresztowany i po kilkumiesięcznym pobycie w warszawskiej Cytadeli zesłany przez władze carskie na trzy lata do Wiatki. W 1919 roku na konferencji pokojowej w Wersalu pod Paryżem pełnił obowiązki szefa służby prasowej delegacji polskiej. Już w trakcie tej konferencji intensywnie rozważano założenie w stolicy Bawarii Konsulatu Polskiego. Po pierwszej wojnie światowej dążono do uniezależnienia Bawarii od hegemonii pruskiej i stworzenia niezależnego państwa Południowych Niemiec, do którego oprócz Bawarii należałaby m.in. Austria i Badenia Wirtembergia. Plany te nie zostały zrealizowane, ale była to wówczas silna tendencja polityczna i dlatego już w rok po przybyciu konsula Włodka do Monachium, w marcu 1921 roku, Konsulat Polski został podniesiony do rangi Konsulatu Generalnego, z myślą o utworzeniu na terenie południowych Niemiec poselstwa polskiego.

    Bawarskie początki konsula generalnego Włodka nie były łatwe. Po I wojnie światowej panował w Monachium wielki niedostatek, mieszkańcy nie podnieśli się jeszcze z wojennego szoku, brakowało pieniędzy, żywności, mieszkań, szwankowała komunikacja. 18 lipca 1920 konsul Ludwik Włodek wynajął dla potrzeb Konsulatu czteropokojowe mieszkanie  na pierwszym piętrze w pensjonacie Pension du Parc przy ulicy Franz-Josef-Str. 16.

    Aż do roku 1931 biura Konsulatu Generalnego mieściły się w różnych wynajmowanych mieszkaniach monachijskich, zazwyczaj niedostosowanych do potrzeb służby dyplomatycznej. Dopiero na przedwiośniu roku 1931 pozyskano dla biur Konsulatu dom przy ulicy Pienzenauer Str. 15, gdzie urząd pozostawał aż do wybuchu II wojny światowej. Ta piękna willa, pozostająca dziś w gestii Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego, wybudowana została przez dr Roberta Hallgartena i należała później do Constancji Hallgarten, znanej monachijskiej pacyfistki. Po przejęciu władzy przez Hitlera musiała ona opuścić Niemcy. Po II wojnie światowej w domu tym mieściło się przejściowo Polskie Centrum Informacyjne, a następnie Polish Liaison Mission.  (Opr.: Ewa Klaputh)

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: