""
close

21 maja 2014

Uroczystość odsłonięcia po 73 latach pomnika ku czci polskiego robotnika przymusowego

Konsul Generalny Justyna Lewańska wzięła udział w uroczystości poświęcenia pomnika, oddając hołd zamordowanemu przez SS w październiku 1941 roku Stefanowi Dudzie.

W miejscowości Gallenbach w gminie Taufkirchen (Bawaria) miała miejsce 15.05.2014 roku uroczystość poświęcenia pomnika straconego przez SS w październiku 1941 roku polskiego robotnika przymusowego Stefana Dudy, który życiem przypłacił  zakazaną miłość do miejscowej dziewczyny.

 

Uroczystość poprzedziło spotkanie Konsul Generalnej w Ratuszu w Taufkirchen z burmistrzem Jakobem Bichlmaier oraz władzami gminy, podczas którego Justyna Lewańska wpisała się do Złotej Księgi Gminy.

 

Inicjatorami upamiętnienia śmierci Polaka było małżeństwo Hilarius Häusler i Claudia Häusler-Maier, którzy historię zakochanej pary - młodego Stefana Dudy oraz Anny Mayerhofer usłyszeli od swojej babci - właścicielki posesji, na terenie której wykonano wyrok. Przez całe życie głęboko tkwiła w niej pamięć o  niezwykłej miłości dwojga młodych ludzi. Z przekazu wynikało, iż S. Duda pracował w gospodarstwie rodziców młodej Anny. Miłość pary była akceptowana przez członków jej rodziny oraz mieszkańców wsi. Niestety  napotkała ona na zazdrość o Polaka innej mieszkanki Taufkirchen (wg jednej z wersji), która zadenuncjowała parę do miejscowych oddziałów SS.

Reakcją gestapo na zakazaną miłość było wywiezienie Anny do obozu koncentracyjnego w Mühldorf-Hart, a następnie do Ravensbrück, natomiast Stefana Dudę najpierw do Dachau, a po 6 miesiącach na oczach mieszkańców Taufkirchen, Gallenbach i okolicznych miejscowości oraz innych polskich robotników przymusowych skazano  go na karę śmierci przez powieszenie. Tak demonstracyjne wykonanie wyroku miało odstraszyć  od niedozwolonych kontaktów międzyludzkich i bratania się z wrogiem.

 

Podczas uroczystości na skraju lasu - w miejscu stracenia Polaka, proboszcz miejscowej parafii Michael Seifert odprawił nabożeństwo polowe i poświęcił pomnik ku czci Stefana Dudy. Na tablicy wyryto napis: ,,Stefan Duda, ur. 19 lutego 1915 roku, młody polski robotnik przymusowy z okolic Kielc, został 10 października 1941 roku w tym miejscu w pokazowej egzekucji zamordowany przez gestapo i SS. Miłość łącząca Go z młodą kobietą z Taufkirchen przeczyła rasistowskiej ideologii reżimu nazistowskiego. Pomnik ten poświęcono 15 maja 2014 roku na znak najwyższego uznania dla Stefana Dudy i wartości międzyludzkich„.

 

Podczas kazania proboszcz nawiązał do orędzia biskupów polskich i niemieckich z 1965 roku, proszących w imieniu obu narodów o wzajemne wybaczenie. „Zło miało miejsce nie tylko w obozach koncentracyjnych, ono dokonywało się także przed drzwiami naszych domów” – powiedział proboszcz Seifert. Pamięć o zamordowaniu młodego polskiego robotnika pozostawała w świadomości mieszkańców gminy przez dziesięciolecia tematem tabu.

 

W uroczystości, która zgromadziła ok. 300 osób, w tym mieszkańców okolicznej gminy, głos zabrali m.in: inicjator upamiętnienia wydarzenia z 1941 roku Hilarius Häusler, Justyna Lewańska Konsul Generalny, burmistrz gminy Taufkirchen, Jakob Bichlmaier, Stephan Mayer, poseł do Bundestagu (CDU/CSU), prof. dr  John J. Delaney, historyk z University of Pensylvania, zajmujący się problematyką robotników przymusowych oraz Stanisław Głowacki, artysta akademicki, zajmujący się również tematyką robotników przymusowych.

 

Anna Mayerhofer niestety nie dożyła tej tak ważnej dla niej uroczystości oddania hołdu  miłości jej życia. Zmarła 3 lata temu w wieku 97 lat.

 

 

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych